Materiały, dobór, wykonanie – hydroizolacja fundamentów (część II)

Wybór materiału

Wybór odpowiedniego materiału hydroizolacyjnego to nie tylko kwestia określenia klasy obciążenia wodą – równie ważna jest szczegółowa analiza dostępnych produktów. Papa bitumiczna to materiał, który od lat cieszy się popularnością w budownictwie, zwłaszcza przy zabezpieczaniu fundamentów przed działaniem wilgoci i wody gruntowej. Jej stosowanie pozwala na skuteczną ochronę konstrukcji, zapobiegając korozji i degradacji materiałów budowlanych. Papy dostępne na rynku różnią się między sobą nie tylko rodzajem bitumu czy typem osnowy, ale przede wszystkim parametrami użytkowymi. To właśnie te właściwości odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu trwałości izolacji w określonych warunkach eksploatacyjnych.

W tej części naszego cyklu przybliżamy, jak prawidłowo interpretować normy i deklaracje producentów. Wyjaśniamy różnice między papami bitumicznymi a papami polimerowo-bitumicznymi, a także omawiamy rolę osnowy w konstrukcji materiału. Dodatkowo wskazujemy, na jakie parametry warto zwrócić szczególną uwagę, aby świadomie wybrać rozwiązanie gwarantujące długowieczność i niezawodność konstrukcji.

MLV i MDV – wartości graniczne a deklarowane

Bardzo rzadko, albo wręcz w ogóle, nie przeprowadza się analizy parametrów materiału hydroizolacyjnego (przyczepność, elastyczność/zdolność mostkowania rys, odporność na obciążenia mechaniczne, itp.). Tymczasem ww. norma, poza wodoszczelnością na poziomie 2 kPa (20 cm słupa wody) i 60 kPa (6 m słupa wody) deklarowanych dla pap odpowiednio jako izolacja przeciwwilgociowa i przeciwwodna, nie stawia wymagań co do zasadniczych charakterystyk. Operuje jedynie wartościami:

• granicznymi, oznaczonymi symbolem MLV – jest to ustalana przez producenta konkretna, graniczna (minimalna lub maksymalna) wartość która musi być osiągnięta w badaniach,

• deklarowanymi, oznaczonymi symbolem MDV – jest to deklarowana przez producenta konkretna wartość (wynik konkretnego badania, wartość konkretnego parametru), podawana z założoną tolerancją.

W normie nie ma jednak informacji, jakimi parametrami musi charakteryzować się konkretny materiał, aby w określonych warunkach brzegowych (np. przy konkretnym obciążeniu wilgocią/wodą, przy konkretnym zastosowaniu itp.) pełnił swoją funkcję.

Parametry i cechy pap zależą przede wszystkim od rodzaju i właściwości bitumu (asfalt oksydowany, modyfikowany SBS-em czy APP) oraz materiału osnowy.

Rodzaje i właściwości bitumów

Rodzaj asfaltu ma największy wpływ na trwałość i skuteczność eksploatacyjną materiału (odporności na starzenie). Decyduje on także o wodoszczelności, odporności na czynniki atmosferyczne, temperaturę (giętkość) czy łatwość obróbki i aplikacji. Z tego powodu rozróżnia się papy asfaltowe (bitumiczne) oraz polimerowo-bitumiczne. Te pierwsze produkowane są na bazie asfaltu pozbawionego domieszek i dodatków. Asfalt ten charakteryzuje się niską elastycznością i relatywnie krótkim okresem trwałości.

Zastosowanie w hydroizolacjach fundamentów

Analizując obciążenia wilgocią/wodą oraz układ konstrukcyjny budynków i budowli można wyróżnić pewne typowe miejsca zastosowań izolacji:

• pozioma pod płytą fundamentową

• pionowa ścian fundamentowych

• pozioma pod ścianami fundamentowymi (na ławach)

• podłogi na gruncie

Izolację z papy należy wykonywać zawsze od strony naporu wody lub wilgoci – czyli od strony zewnętrznej budynku lub chronionego elementu. Papa nie może pracować na odrywanie od podłoża, chyba że na hydroizolacji wykonana zostanie konstrukcyjna warstwa dociskowa.

Kierunki rozwoju i modyfikacje parametrów

Analiza parametrów, właściwości i cech produktów pozwala na zauważenie wielu istotnych różnic, a także pojawienia się nowych cech i właściwości jednych produktów względem innych. Od lat, już na etapie projektowania, badań i walidacji tego typu materiałów, kreowane są zarówno nowe właściwości techniczne, jak i cechy użytkowe, które mają na celu m.in.:

• usprawnić proces aplikacji – łatwiejsze i szybsze wykonywanie prac, ograniczenie liczby etapów technologicznych, skrócenie przerw między kolejnymi fazami;

• poszerzyć możliwości aplikacyjne produktów – przystosowanie materiałów do zmiennych warunków klimatycznych (np. wysokie temperatury latem, wykonywanie robót późną jesienią i w zimie), wydłużenie sezonu budowlanego poprzez możliwość aplikacji w temperaturach bliskich 0°C lub poniżej zera,

• nadać im jak najszerzej rozumianą uniwersalność – jeden produkt w miejsce kilku dotychczas stosowanych,

• rozszerzyć zakres możliwości ich zastosowań poprzez wprowadzenie cech i parametrów poza obszar uznawany za typowy dla danej grupy produktów,

• nadać lub rozbudować cechy użytkowe istotne w trakcie użytkowania, podwyższające trwałość eksploatacyjną rozwiązań.

Osobną kwestią jest kształtowanie cech i parametrów nie tylko pojedynczych produktów, ale także projektowanie rozwiązań systemowych opartych na materiałach wzajemnie uzupełniających się i kompatybilnych.

Wszystkie te działania są związane z kształtowaniem lub rozbudową istotnych cech użytkowych produktów oraz ich parametrów technicznych, popartych badaniami, licznymi testami walidacyjnymi, doświadczeniem zdobytym w realnych zastosowaniach itp. Należy je wyraźnie oddzielić od tzw. „komunikacji marketingowej”. Tak rozumiane kształtowanie cech produktów ma rzeczywiste oparcie w badaniach, testach i uzyskiwanych wynikach.

Hydroizolacja garaży i płyt fundamentowych

Hydroizolacja garaży podziemnych oraz budynków posadowionych na płycie fundamentowej jest najczęściej przypadkiem umiarkowanego obciążenia wodą (opisywany w poprzedniej części wariant W2.1-E) lub intensywnym obciążeniem wodą (wariant W2.2-E). Dodatkowo może wystąpić wariant W3-E, czyli obciążenie wodą bezciśnieniową na stropodachach znajdujących się w gruncie albo nawet dach zielony.

Technologia profilowania spodniej strony papy skraca czas zgrzewania, co znacząco wpływa na trwałość eksploatacyjną papy. Minimalizuje to ryzyko zniszczenia (spalenia) materiału podczas aplikacji, pod warunkiem, że płomień jest przesuwany sukcesywnie, zapewniając krótkotrwałe działanie. Dobrym rozwiązaniem jest również stosowanie bitumicznych wyrobów samoprzylepnych lub systemów opartych na papach samoprzylepnych - przyczynia się to do zwiększenia trwałości i bezpieczeństwa użytkowania.

Rzeczywiste zasadnicze charakterystyki ww. pap znacznie przekraczają wymagania normowe. Giętkość (-20°C) ÷ (-25°C) przy szczelności 200 kPa ÷ 400 kPa (20 ÷ 40 m słupa wody) to od 330% do 660% więcej niż wymagania normowe [1] dla pap stanowiących izolację przeciwwodną. Warto zauważyć, że wspomniane materiały (papy NEXLER PREMIUM PYE PV200 S40 oraz NEXLER PREMIUM PYE PV250 S48) w zakresie szczelności przewyższają wymagania norm serii DIN SPEC 20000-202 [2] (Tabele 2a i 2b) stąd jedne z najdłuższych (jak nie najdłuższe) gwarancje materiałowe na papy.

Trwałość eksploatacyjna a wykonawstwo

Drugim czynnikiem, mającym bezpośredni wpływ na trwałość eksploatacyjną wykonanych zabezpieczeń wodochronnych jest zgodne z aktualną wiedzą techniczną wykonawstwo (część III).

______________________________________________

Bibliografia

[1] PN-EN 13969:2006, PN-EN 13969:2006/A1:2007 Elastyczne wyroby wodochronne -- Wyroby asfaltowe do izolacji przeciwwilgociowej łącznie z wyrobami asfaltowymi do izolacji przeciwwodnej części podziemnych -- Definicje i właściwości

[2] DIN SPEC 20000-202 Anwendung von Bauprodukten in Bauwerken — Teil 202: Anwendungsnorm für Abdichtungsbahnen nach Europäischen Produktnormen zur Verwendung als Abdichtung von erdberührten Bauteilen, von Innenräumen und von Behältern und Becken

[3] Abc der Bitumenbahnen. Technische Regeln für die Planung und Ausführung von Abdichtungen mit Polymerbitumen- und Bitumenbahnen. Vdd Industrieverband Bitumen-Dach- und Dichtungsbahnen e.V., 2020